Eminönü’ndeki toptancıya para göndermeden hangi kontrol yapılır?
Önce size verilen adres yerinde görülür: o adla bir dükkân var mı, vitrinde konuştuğunuz malın benzeri duruyor mu. Başka şehirden sipariş veren biri bunu fotoğraftan anlayamaz. Gönderilen görüntü geçen seneden kalma olabilir, yan dükkânın önünde çekilmiş de olabilir.
Dedektifin bu işteki payı küçüktür, satıcının anlattığını yerinde görülenle yan yana koyar:
| Satıcı ne diyor | Dışarıdan ne görülür |
|---|---|
| “Mağazamız Eminönü’nde” | O adreste, o adla açık bir dükkân var mı |
| “Kendi imalatımız, atölye Laleli’de” | Verilen adreste atölye mi duruyor, yalnız satış yeri mi |
| “Mal depoda hazır” | Depo diye verilen yer iş gören bir yer mi |
| “Yeni taşındık, tabela yolda” | Eski dükkân kapanmış mı, yeni adreste iş başlamış mı |
Dükkân yerinde çıksa da malın kalitesi ya da satıcının sözünde durup durmayacağı bilinmez; elenen tek risk “böyle bir yer yok” riskidir. Hesap numarasının kime ait olduğu da bizim göreceğimiz bir şey değil. Eminönü’ndeki ön ödeme yazısı para çıkmadan kendinizin yapabileceklerini anlatıyor.
Bir kısmını siz de yapabilirsiniz. Görüntülü aramada dükkânın kapısını göstermesini isteyin; para istenen hesabın sahibiyle fatura kesecek firmanın adı tutuyor mu, ona bakın. Ad başkaysa bunun bir açıklaması olabilir, ama açıklamayı para çıkmadan duymak gerekir.
Birkaç kolilik bir sipariş için özel dedektif tutmak hesabınıza gelmeyebilir. Karşılığını en çok ilk kez yüklü ön ödeme yapacağınız satıcıda verir.
Laleli’de tanıdığınız firma hâlâ orada mı üretiyor?
Adresi değişmemiş olsa bile üretmiyor olabilir: Laleli’den Merter’e geçen firmalar oldu, vitrin burada kalıp imalat başka ilçeye gidebiliyor. Bu, vitrinin sahte olduğu anlamına gelmez. Yine de fason iş verecekseniz ya da “üretici fiyatı” diye para isteniyorsa gidilecek yer satıcının üretim dediği adrestir; firma ve toptancı araştırması buradan başlar.
Eşiniz Eminönü’nde dükkânda kaldığını söylüyorsa Fatih’te eş takibi ne cevap verir?
Yalnız anlattığı akşam anlattığı dükkânda görülüp görülmediğini söyler. Tezgâh başında geç kalmak Eminönü’nde, Aksaray’da ya da Laleli’de sıradan olabilir; aklınız bir iki akşama takıldıysa eş takibi o akşamlarla sınırlı kalır. Kepengin inik olması aldatmanın kanıtı olmaz.