Para gitmeden hangi cevapları almalısınız?
Hesap, fatura ve adres cevabını yazılı alın; üçü aynı işletmeye çıkmıyorsa para göndermeyin. Satıcı Eminönü’nde, siz başka bir şehirdeyseniz elinizdeki araç bu sorulardır.
| Sorun | Kendiniz nasıl kontrol edersiniz | Durmanız gereken cevap |
|---|---|---|
| Hesap kimin adına? | Hesap sahibinin tam adını isteyin, fatura unvanıyla karşılaştırın | “Çalışanımın hesabına atın”, “şirket hesabı şu an kapalı” |
| Unvan kayıtlı mı? | Ticaret sicili herkese açık; Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan arayın | Benzer ad, tek harfi farklı unvan |
| Vergi levhası var mı? | Numarayla e-Devlet’ten sorgulayın; levha geldiyse aynı yerden doğrulayın | Levhayı göndermiyor ya da levhadaki ad başka |
| Fatura kesilecek mi? | Malın cinsi, adedi, teslim şekli yazılı bir sipariş formu isteyin | “Faturayı sonra hallederiz” |
| Adres tam mı? | Mahalle, cadde, kapı; han ise kat ve bağımsız bölüm | “Eminönü’ndeyiz, gelince ararsınız” |
| Dükkân gerçekten orada mı? | Görüntülü aramada kapıyı, tabelayı ve sokağı görün | Hep aynı fotoğraf, görüntülü arama yok |
Faturadaki “Eminönü” yeterli bir adres mi?
Eminönü bugün Fatih ilçesinin içinde bir semttir ve mahalle adı değildir, bu yüzden adres eksik kalır. Güncel belgede ilçe olarak Fatih, yanında Hocapaşa, Rüstempaşa ya da Mercan gibi bir mahalle görmeyi beklersiniz. Eski kaşede “Eminönü” ilçe gibi yazıyor olabilir; 2008 düzenlemesinden önce öyleydi. Eski kaşe kötü işaret olmaz, yalnız güncel adresi ayrıca sormanız gerekir.
Satıcının deposu ya da üretimi başka bir ilçede olabilir, “Mal nereden çıkacak?” sorusu yerindedir.
Dükkânın önünden neyi görebiliriz?
Size söylenen adın bu adreste tabelada yazıp yazmadığını görebiliriz. “Dükkân onun mu?” sorusuna verebileceğimiz cevap budur: bu adla, bu adreste iş yapılıyor mu.
Kira sözleşmesi ya da tapu kimde, malın kalitesi nasıl, stok gerçekten var mı, bunlar dışarıdan anlaşılmaz. Adres bir hanın üst katındaysa görülen yalnız sokak ve binanın dış kapısıdır.
İstanbul’da güvendiğiniz bir tanıdığınız varsa dükkâna gidip malı görsün. Tanıdık yoksa ya da tutar büyükse özel dedektifin firma ve toptancı araştırması bu iş içindir.
İlk siparişi küçük tutun
İlk siparişi kaybedince işinizi sarsmayacak büyüklükte verin. Tamamını önden ödemek yerine bir kısmını kapora, kalanını malı görünce ödemeyi önerin. Karşı taraf hepsine birden “olmaz” diyorsa başka toptancı aramak daha kısa yoldur.