Usta gitti ama sizden bir şey eksilmedi
Bu durumda yapılacak bir araştırma yoktur. İnsan yıllarca yanınızda çalışıp mesleğini kendi adına sürdürebilir; aldığı beceri onundur. Elinizde rekabet yasağı içeren imzalı bir kâğıt varsa bir avukata gösterin.
Gördüğünüz şey bundan fazlaysa aşağıdaki hangi başlığa uyduğunuza bakın. Birkaçı aynı anda geçerli olabilir.
Kalıp yerinde duruyor, ama piyasada sizinkine çok benzeyen ürün var
Önce kalıbın kimin olduğunu çözün. Parasını müşteri ödediyse kalıp müşterinin olabilir; o zaman müşteri onu istediği atölyeye götürür ve söyleyecek sözünüz kalmaz. Sizinse siparişini, faturasını, çizimini, varsa tasarım tescilini bir dosyaya koyun.
Benzeyen üründen bir örneği normal yoldan satın alıp fişini saklayın. Benzerliğin ne ifade ettiğini tartışırken elinizde tutacağınız somut şey budur.
Kalıp yerinde yok
Tarih ve kişi burada her şeydir. Kalıbı en son ne zaman gördüğünüzü, kimlerin ulaşabildiğini, fotoğrafı ya da ölçüsü olup olmadığını yazın. Karşı atölyeye gidip kapıyı çalmayın, malı kendiniz almaya kalkışmayın; eksilen mal için şikâyet yolu ayrıdır.
Atölyenin içindeki kalıbı sokaktan göremeyiz. Eksilen kalıpla birlikte müşteri de gidiyorsa aşağıda devam edin.
Müşterileriniz ona gidiyor
En kolayı, giden müşterilerden birini arayıp neden ayrıldığını sormaktır. Çoğu kişi söyler. “Usta beni aradı, daha ucuza yaparım dedi” ile “biz zaten hep ustayla konuşurduk” aynı şey değildir. İkincisinde müşteri ustaya bağlıdır ve size düşen, işi kendi üzerinize çekmektir.
Birincisinde şu soruyu sorun: Ustada sizin fiyat listeniz, vade bilginiz ya da müşteri defteriniz var mı? Kâğıt çıktıysa nereden çıktığını yazın. Bilgi bilgisayardan alınmış olabilir diyorsanız o kısmı bir bilişimciye gösterin.
İşi ayrılmadan önce kurmuş olabilir
Bu ihtimal dosyayı büyütür, ama geçmişi belgeden okursunuz. Bakılacak tarihler:
- Sigorta kaydındaki işten çıkış tarihi, sizin kendi kayıtlarınızda
- Şirket kurduysa Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ndeki ilan tarihi; sicili herkes inceleyebilir
- Giden müşterinin elindeki ilk faturanın tarihi, müşteri göstermeyi kabul ederse
Bugünden yapılan bir bakış geçen ayı anlatmaz; usta hâlâ yanınızda çalışıyorsa konu değişir.
Karşı sokaktaki atölyeye ne kadar bakılır?
Baktığımız şey ustanızın o atölyede iş başında görünüp görünmediğidir, gün ve saatiyle yazılır. Bakılan yer iş yerinin önüdür; eski ustanızın evi bu işin parçası olmaz. Çalışan ve iş yeri işlerinde çerçeve aynıdır.
Zeytinburnu’nda adresi iki kez kontrol edin, “karşı sokak” dediğiniz yerin numarası bildiğinizden farklı çıkabilir. Maltepe burada bir mahalle adıdır, belgede gördüğünüzde Anadolu’daki ilçeyle karıştırmayın.